Cái Mép và Hải Phòng lọt top 30 cảng container hiệu quả nhất thế giới. Cái Mép đứng vững ở vị trí thứ 7 còn Hải Phòng tăng 40 bậc, lọt vào top 30.
Ngân hàng Thế giới và S&P Global Market Intelligence vừa công bố Chỉ số Hiệu suất cảng container (CPPI) giai đoạn 2020 – 2024. Cụm cảng Cái Mép vững vàng ở vị trí thứ 7, trong khi cảng Hải Phòng có bước đột phá ấn tượng, lọt vào top 30.
Báo cáo đánh giá 403 cảng container trên toàn cầu. Với bộ dữ liệu khổng lồ bao gồm hơn 175.000 lượt tàu cập cảng và 247 triệu lượt di chuyển container, CPPI phản ánh hiệu quả xử lý hàng hóa tại cảng. Thứ hạng càng cao, cảng đó càng tối ưu về thời gian phục vụ tàu và luân chuyển hàng hóa.
Kết quả này cho thấy một bức tranh tích cực cho ngành logistics Việt Nam. Cụm cảng Cái Mép tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu khi duy trì vị trí thứ 7 toàn cầu, vượt qua nhiều cảng lớn và nổi tiếng như Hong Kong (12), Tanjung Pelepas (13) và Yokohama (16). Cái Mép chỉ xếp sau một số cảng hàng đầu của Trung Quốc, Ai Cập và Morocco.
Việc Cụm cảng Cái Mép và Cảng Hải Phòng cùng góp mặt trong Top 30 cảng container hoạt động hiệu quả nhất thế giới theo Chỉ số Hiệu suất Cảng Container (CPPI) không chỉ là thành tích về khai thác cảng, mà còn phản ánh sự cải thiện rõ nét của năng lực logistics và chuỗi cung ứng Việt Nam trong những năm gần đây.
Xếp hạng thứ 7 toàn cầu, Cái Mép đang khẳng định vai trò là trung tâm trung chuyển container quốc tế quan trọng của Đông Nam Á. Điểm mạnh lớn nhất của cảng là khả năng tiếp nhận các tàu mẹ có tải trọng trên 200.000 DWT, thuộc nhóm tàu container lớn nhất thế giới hiện nay.
Nhờ độ sâu luồng tàu tự nhiên và hệ thống bến cảng hiện đại, hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam có thể được vận chuyển trực tiếp đến châu Âu và Bắc Mỹ mà không cần trung chuyển qua Singapore, Hong Kong hay Kaohsiung như trước đây. Điều này giúp doanh nghiệp giảm thời gian vận chuyển, tối ưu chi phí logistics và tăng tính cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu.
Bên cạnh đó, vị trí nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam giúp Cái Mép trở thành cửa ngõ xuất nhập khẩu chiến lược phục vụ các trung tâm sản xuất lớn như TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai và Bà Rịa – Vũng Tàu.
Sự bứt phá ngoạn mục thuộc về cảng biển Hải Phòng, khi tăng 40 bậc so với năm ngoái để lọt vào top 30. Đây cũng là một trong 20 cảng có chỉ số CPPI cải thiện mạnh nhất thế giới giai đoạn 2020-2024. Thành tích này là minh chứng rõ ràng cho những nỗ lực nâng cấp năng lực khai thác và chất lượng dịch vụ của cảng biển Hải Phòng trong những năm gần đây.
Nếu Cái Mép là cửa ngõ quốc tế của phía Nam, thì Hải Phòng đang giữ vai trò đầu mối logistics quan trọng nhất khu vực phía Bắc. Việc tăng 40 bậc trên bảng xếp hạng CPPI cho thấy hiệu quả từ các dự án đầu tư hạ tầng cảng biển, đặc biệt là khu bến nước sâu Lạch Huyện.
Lợi thế nổi bật của Hải Phòng nằm ở khả năng kết nối trực tiếp với các trung tâm công nghiệp và sản xuất lớn như Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Dương, Hải Phòng, Hưng Yên và Quảng Ninh. Đây cũng là khu vực tập trung nhiều tập đoàn điện tử, công nghệ và sản xuất xuất khẩu hàng đầu thế giới như Samsung, LG, Foxconn hay Pegatron.
Hệ thống đường bộ, cao tốc và mạng lưới logistics ngày càng hoàn thiện giúp rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa từ nhà máy đến cảng, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Ngoài ra, nhiều cảng khác của Việt Nam cũng góp mặt trong bảng xếp hạng, cho thấy sự phát triển đồng đều của hệ thống cảng biển quốc gia, bao gồm: Sài Gòn (116), Cát Lái (122), Đà Nẵng (128), Quy Nhơn (150) và Chu Lai (157).
Báo cáo cũng chỉ ra rằng, CPPI toàn cầu năm 2024 có xu hướng giảm do các yếu tố địa chính trị và biến đổi khí hậu. Cuộc khủng hoảng ở Biển Đỏ đã buộc tàu vận tải phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng, trong khi tình trạng thiếu nước tại kênh đào Panama làm giảm lưu lượng hàng hóa, dẫn đến thời gian vận chuyển kéo dài và nhiều cảng biển lớn rơi vào tình trạng tắc nghẽn.
Theo các chuyên gia, hiệu suất của một cảng không hoàn toàn phụ thuộc vào quy mô. Báo cáo nhấn mạnh rằng, các cảng đẩy mạnh số hóa, vận hành 24/7 và tăng cường kết nối logistics thường có chỉ số CPPI cải thiện rõ rệt. Những cảng tuy nhỏ nhưng có quản lý kho bãi và khai thác thiết bị tối ưu vẫn có thể đạt hiệu suất vượt trội. Điều này cho thấy tầm quan trọng của công nghệ, quản lý và sự phối hợp chặt chẽ trong việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng toàn cầu.
Khẳng định vị thế mới của cảng biển Việt Nam
Sự hiện diện của cả Cái Mép và Hải Phòng trong nhóm cảng hiệu quả nhất thế giới cho thấy Việt Nam đang từng bước chuyển dịch từ vai trò “điểm trung chuyển phụ thuộc” sang vị thế của một mắt xích quan trọng trong mạng lưới logistics toàn cầu.
Trong bối cảnh các tập đoàn quốc tế tiếp tục mở rộng đầu tư sản xuất tại Việt Nam, năng lực khai thác hiệu quả của hai cảng cửa ngõ lớn nhất cả nước sẽ là yếu tố then chốt giúp nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư, thúc đẩy thương mại quốc tế và tăng cường khả năng cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trên thị trường toàn cầu.
