Đặc điểm chính của vận chuyển đường biển

• 📦 Khối lượng lớn, chi phí thấp: Có khả năng chở số lượng hàng hóa khổng lồ với chi phí rẻ hơn so với đường hàng không.

• 🌍 Mạng lưới toàn cầu: Kết nối hầu hết các quốc gia qua hệ thống cảng biển quốc tế.

• 🚢 Linh hoạt hình thức: Bao gồm hàng nguyên container (FCL), hàng lẻ (LCL), hàng rời (Bulk Cargo), hàng siêu trường siêu trọng…

• ⏳ Thời gian dài hơn: So với vận tải hàng không, vận chuyển đường biển mất nhiều thời gian hơn, nhưng phù hợp cho các lô hàng lớn và ít cấp bách.

2. Ưu điểm của vận tải đường biển

• 🚢 Chi phí thấp cho hàng hóa số lượng lớn: Vận tải biển có khả năng chuyên chở khối lượng hàng hóa rất lớn với mức chi phí rẻ hơn nhiều so với vận tải hàng không hay đường bộ, đặc biệt phù hợp cho các lô hàng nặng và cồng kềnh.

• 🌍 Mạng lưới kết nối toàn cầu: Các tuyến hàng hải quốc tế phủ khắp hầu hết các quốc gia, tạo điều kiện cho doanh nghiệp dễ dàng giao thương và mở rộng thị trường.

• 📦 Đa dạng loại hình hàng hóa: Vận tải đường biển đáp ứng được nhiều loại hàng, từ hàng container (FCL, LCL) đến hàng rời (bulk cargo), hàng nguy hiểm (DG cargo) hay hàng siêu trường, siêu trọng.

• ⚖️ Ổn định và đáng tin cậy: Các tuyến tàu định kỳ, lịch trình ổn định giúp doanh nghiệp dễ dàng lên kế hoạch kinh doanh và phân phối.

• 🌱 Thân thiện môi trường hơn: So với vận tải hàng không, vận tải biển có mức phát thải CO₂ thấp hơn tính trên mỗi đơn vị hàng hóa, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững.

3. Rủi ro có thể gặp phải khi vận chuyển bằng đường biển

Hình thức vận tải đường biển quốc tế và nội địa hiện nay rất phát triển và được lựa chọn nhiều, nhưng vẫn tìm ẩn những rủi ro phải đối mặt. Tuy nhiên, khi biết trước được những rủi ro này thì các đơn vị sử dụng dịch vụ sẽ có thể chủ động hơn và có những trường hợp dự phòng sẵn.

Một số những rủi ro có thể xảy đến trong quá trình vận chuyển hàng hóa thông qua đường biển:

• ⏳ Thời gian vận chuyển dài: Vận tải biển thường mất nhiều ngày hoặc nhiều tuần, dễ bị ảnh hưởng bởi lịch trình tàu và các yếu tố ngoại cảnh.

• 🌊 Ảnh hưởng thời tiết & thiên tai: Bão, áp thấp nhiệt đới hoặc biển động có thể làm tàu chậm trễ, đổi tuyến hoặc trong trường hợp xấu gây hư hại hàng hóa.

• ⚓ Rủi ro về hàng hóa: Các vấn đề như ẩm mốc, ngấm nước, đổ vỡ, cháy nổ hoặc mất mát có thể xảy ra trong quá trình xếp dỡ và vận chuyển nếu không được bảo quản tốt.

• 📑 Thủ tục phức tạp: Vận tải quốc tế bằng đường biển liên quan đến nhiều quy định, chứng từ và thủ tục hải quan; sự thiếu sót có thể dẫn đến chậm trễ giao hàng.

• 🛑 Rủi ro pháp lý & chính trị: Các thay đổi về luật vận tải, quy định nhập khẩu – xuất khẩu, hay tình hình chính trị – xã hội ở một số quốc gia có thể làm gián đoạn lộ trình.

4. Các mặt hàng có thể vận tải bằng đường biển

Vận tải đường biển có khả năng chuyên chở đa dạng loại hình hàng hóa với khối lượng lớn, phù hợp cho nhiều lĩnh vực kinh doanh:

• 📦 Hàng container (FCL, LCL): Hàng tiêu dùng, may mặc, giày dép, đồ gia dụng, thiết bị điện tử…

• 🏗️ Hàng rời (Bulk Cargo): Than đá, quặng, xi măng, thép, ngũ cốc, phân bón…

• 🚜 Máy móc & thiết bị công nghiệp: Máy công trình, thiết bị sản xuất, phương tiện cơ giới.

• ❄️ Hàng đông lạnh & thực phẩm: Thủy sản, thịt, rau củ quả… được bảo quản trong container lạnh.

• ⚠️ Hàng nguy hiểm (Dangerous Goods – DG): Hóa chất, nhiên liệu, pin, khí nén… (với quy định an toàn nghiêm ngặt).

• 🛠️ Hàng siêu trường – siêu trọng: Dự án công nghiệp, tua-bin gió, kết cấu thép, thiết bị cỡ lớn.

5. Quy trình vận chuyển hàng hóa bằng đường biển chi tiết

Việc vận chuyển đường biển đối với tất cả các loại hàng hóa đều giống nhau và phải tuân thủ theo quy trình chung. Chi tiết các bước để thực hiện vận chuyển đường biển quốc tế và nội địa tại Nais Logistics:

• B1: Đơn vị vận chuyển tiếp nhận yêu cầu vận chuyển từ khách hàng
• B2: Đơn vị kiểm tra và báo giá cho khách
• B3: Thông báo booking đến khách và lấy container rỗng
• B4: Chuẩn bị hàng và kiểm tra hàng xuất
• B5: Đóng hàng và hạ container hàng hóa trước closing time
• B6: Chuẩn bị chứng từ kê khai hải quan
• B7: Thông quan xuất hàng (với hàng xuất khẩu)
• B8: Phát hành vận đơn
• B9: Giao hàng cho hãng tàu/kho hàng của đơn vị vận chuyển. Nếu là hàng FCL (Full Container Load) thì hàng được giao đến bãi cảng của hãng tàu
• B10: Thanh toán chi phí vận chuyển và các chi phí liên quan
• B11: Hàng được gửi đi và đến cảng, bốc dỡ hàng và gửi thông báo hàng đến người nhận 

6. Các loại chứng từ cần có trong vận chuyển đường biển

Để hàng hóa được an toàn khi vận chuyển bằng đường biển, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ và chứng từ cần thiết. Các chứng từ cần có cụ thể như sau:

• Chứng từ vận tải:
  • Chuẩn bị chứng từ về vận đơn khi kiện hàng lên tàu. Mục đích chứng minh được kiện hàng đã được vận chuyển lên tàu an toàn và đầy đủ.
  • Lệnh thực hiện bốc xếp hàng hóa lên tàu.
  • Biên bản kê khai đầy đủ các thông tin hàng hóa: chi tiết về chủng loại, quy cách, số lượng, điểm đến của hàng hóa.
  • Biên bản xác nhận hoàn thành việc xếp hàng hóa lên tàu.
  • Phiếu kiểm soát về số lượng hàng trong suốt quá trình vận chuyển.
  • Bản vẽ vị trí hàng hóa trên tàu. Mục đích kiểm soát lô hàng tránh thất lạc hay nhầm lẫn giữa các lô hàng với nhau.
• Chứng từ của Hải quan:
  • Chứng từ chứng minh nguồn gốc và xuất xứ của các mặt hàng.
  • Hợp đồng hợp lệ về bảo hiểm hàng hóa đường biển.
  • Phiếu đóng gói các lô hàng trên tàu thuyền.

 

7. Các phương thức vận chuyển bằng đường biển

Trong lĩnh vực vận tải đường biển hiện nay được chia thành nhiều phương thức vận chuyển. Mục đích là để phục vụ cho việc vận chuyển mọi mặt hàng đa dạng hiện nay. Một số phương thức vận chuyển đường biển phổ biến gồm:

• Vận chuyển hàng nguyên container (FCL – Full Container Load)
• Vận chuyển hàng lẻ (LCL – Less than Container Load)
• Vận chuyển hàng rời (Bulk Cargo)
• Vận chuyển hàng siêu trường – siêu trọng (Project Cargo / Oversized Cargo)
• Vận chuyển hàng lạnh (Reefer Container)
• Vận chuyển hàng nguy hiểm (Dangerous Goods – DG Cargo)

Các phương thức này có thể được sử dụng cho cả vận chuyển quốc tế đường biển và vận chuyển nội địa đường biển. Đồng thời, chúng đều chuyên chở được các lô hàng hóa có khối lượng và kích thước rất lớn.

Sà lan, container và phương tiện trữ lạnh những phương tiện phổ biến sea freight forwarder hiện nay

8. Quy chuẩn về khối lượng hàng hóa và cách tính số lượng kiện hàng container

Khối lượng kiện hàng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các vấn đề: giá cước, quá trình đóng gói kiện hàng hóa, phương thức vận chuyển hàng. Chính vì lý do này mà các doanh nghiệp cần thực hiện việc cân và tính chính xác trọng lượng, thể tích của hàng hóa.

Tùy thuộc vào phương thức vận chuyển mà quy chuẩn về cách tính giá sẽ khác nhau. Dưới đây là cách chia và xác định số lượng của các kiện hàng container:

• Số lượng (container 20) = 28/thể tích kiện (m3)
• Số lượng (container 40) = 60/thể tích kiện (m3)
• Số lượng (container 40 cao) = 60/thể tích kiện (m3)
• Cách tính thể tích kiện: Thể tích kiệm (m) = Dài x Rộng x Cao

Ví dụ cụ thể:

Một kiện hàng có quy cách D:0.35, R:0.37, C: 0,55 thì thể tích kiện hàng được tính: 0.35x 0.37 x 0.55 = 0.071225 (m3)

9. Cách tính cước dịch vụ vận tải đường biển

Cước dịch vụ vận chuyển đường biển chính là chi phí mà đơn vị sử dụng dịch vụ phải trả cho việc vận chuyển hàng hóa bằng đường biển. Cước phí sẽ tính từ địa chỉ đơn vị gửi đến địa chỉ đơn vị nhận trên đơn vị container hoặc CMB. Điều quan trọng, cước sẽ không cố định giữa khoảng cách các tuyến vận chuyển, số lượng, trọng lượng, thương hiệu tàu thuyền, Forwarder.

Đơn vị tính thể tích trong vận tải đường biển là CMB, tính trọng lượng là KGS. Mức phí sẽ khác nhau, nên để tính được cước vận chuyển thì dựa vào trọng lượng và thể tích của hàng hóa. Cụ thể các lô hàng cần vận chuyển sẽ được đo thể tích và cân trọng lượng. Sau đó, so sánh mức giá cước của thể tích và cận nặng. Đơn vị nhận vận chuyển sẽ quyết định cước của lô hàng theo giá trị lớn hơn.Cách tính cước vận chuyển đường biển cụ thể:

9.1 Đối với hàng FCL (hàng nguyên container)

Những lô hàng FCL sẽ được tính trên đơn vị container, bill hoặc shipment. Chi phí phải trả sẽ được tính như sau:

• Chi phí theo container = Giá cước x Số lượng container
• Chi phí theo bill/ shipment = Giá cước x Số lượng bill / shipment

9.2 Đối với hàng LCL (Hàng lẻ)

Đối với hàng LCL, cước phí sẽ tính dựa trên 2 cách:

• Trọng lượng thực tế = trọng lượng hàng được cân – ĐVT: KGS
• Thể tích thực = (dài x rộng x cao) x số lượng – ĐVT: CBM. Sau khi có trọng lượng hoặc thể tính, cước phí giá sẽ được áp dụng công thức:
  • 1 tấn < 3 CBM: hàng nặng, áp bảng giá cước theo KGS
  • 1 tấn >= 3 CBM: hàng nhẹ, áp bảng giá cước theo CBM

Với cách tính cước dịch vụ như vậy, các đơn vị sử dụng dịch vụ có thể chủ động hơn trong việc ước tính, dự trù chi phí phải trả. Đồng thời, có thể áp dụng để so sánh và lựa chọn đơn vị vận chuyển đường biển uy tín, giá rẻ, chất lượng.

10. Những hãng vận chuyển quốc tế đường biển nổi tiếng thế giới

Hiện nay, chúng ta có rất nhiều công ty cung cấp dịch vụ vận chuyển vận chuyển quốc tế đường biển tạo được tên tuổi trên thị trường. Một số những tên tuổi nổi tiếng trên khắp thế giới là:

• Maersk Line (Đan Mạch)
• MSC – Mediterranean Shipping Company (Thụy Sĩ)
• CMA CGM (Pháp)
• COSCO Shipping Lines (Trung Quốc)
• Hapag-Lloyd (Đức)
• ONE – Ocean Network Express (Nhật Bản)
• Evergreen Line (Đài Loan)
• Yang Ming Marine Transport Corporation (Đài Loan)
• Hyundai Merchant Marine – HMM (Hàn Quốc)
• ZIM Integrated Shipping Services (Israel)

11. Các quy định cần biết khi vận chuyển hàng hóa bằng đường biển

Quy định hàng hóa vận chuyển của đường biển dễ dàng hơn so với các hình thức vận chuyển khác. Tuy nhiên, ngành hàng hải vẫn có những quy định chuẩn mực riêng. Những quy định này bạn cần nắm rõ để hàng hóa được vận chuyển thuận lợi:

11.1 Quy định về phương tiện vận tải 

Các phương tiện tham gia vào quy trình vận chuyển hàng hóa thông qua đường biển sẽ phải đáp ứng được yếu tố sạch sẽ và độ an toàn. Nếu tuân thủ và đáp ứng được yếu tố trên thì phương tiện mới được cơ quan Giao thông vận tải cấp phép cho khai thác vận chuyển.

11.2 Quy định về mặt hàng, hàng hóa 

Những doanh nghiệp có nhu cầu và mong muốn vận chuyển bằng đường biển cho hàng hoá của mình, thì cần tìm hiểu kỹ các quy định về nhóm hàng hóa, mặt hàng để chủ động trong việc gửi hàng đi. Các nhóm hàng được vận chuyển và bị cấm vận chuyển đối với đường biển được quy định cụ thể như sau:

• Nhóm mặt hàng có thể vận chuyển bằng đường biển: những loại khoáng sản có giá trị thấp; hàng hóa siêu trường – siêu trọng; hàng mang tính lý hóa, dễ bị bay bụi; hàng dễ bị môi trường tác động, làm thay đổi chất lượng sản phẩm như thuốc lá các loại, gia vị, chè.
• Nhóm mặt hàng không thể vận chuyển bằng đường biển: các loại vũ khí quân dụng thường dùng; các chất dễ gây ra cháy nổ; văn hóa phẩm độc hại; động vật và các phế phẩm từ những loài vật quý hiếm; thuốc phiện.

11.3 Quy định dành cho đơn vị vận tải 

Quy định dành cho những đơn vị kinh doanh dịch vụ vận tải đường biển quốc tế và nội địa rất khắt khe. Bởi vì, đội ngũ nhân sự phục vụ cho tàu thuyền chở hàng hóa gồm: thuyền trưởng, thợ máy và thợ điện bắt buộc có bằng do cơ quan Giao thông vận tải cấp. Để có được những tấm bằng này họ cần tham gia đầy đủ những buổi đào tạo, tập huấn, sát hạch của ngành.

11.4 Quy định đối với chủ hàng

Đặc biệt những đơn vị sử dụng dịch vụ vận chuyển đường biển cần chú ý đến những quy định dành cho chủ hàng. Những thông tin mà chủ hàng cần cung cấp và chuẩn bị cho đơn vị vận chuyển như sau:

• Các thông tin về tên, địa chỉ, số điện thoại, email của bên gửi hàng và nhận hàng cần được điền đầy đủ và chính xác.
• Những thông tin liên quan đến lô hàng vận chuyển như nhóm hàng, khối lượng, yêu cầu đặc biệt khác (hàng dễ vỡ, hàng bảo quản an toàn cao,…) cũng cần được cung cấp rõ ràng và ghi chú cẩn thận.
• Các chứng từ, giấy tờ phục vụ cho khai báo hải quan phải chuẩn bị đầy đủ. Trong trường hợp, các doanh nghiệp không biết cách chuẩn bị chứng từ và giấy tờ khai báo hải quan thì có thể sử dụng dịch vụ khai thuê hải quan của các đơn vị giao nhận hàng hóa (Forwarder) uy tín như Nais Logistics thông qua HOTLINE 091 166 8686 để được tư vấn.

11.5 Quy định về an toàn hàng hải

Trong quy định về an toàn hàng hải, nếu quá trình vận chuyển khi gặp sự cố, thuyền trưởng phải chịu trách nhiệm thông báo ngay cho chính quyền địa phương và tiến hành làm biên bản báo cáo về vụ việc tai nạn xảy ra. Trong trường hợp sự cố va chạm do vô tình, thuyền trưởng cũng cần phải thông báo và làm báo cáo cụ thể sự việc để cơ quan có thẩm quyền giải quyết nhanh nhất.

 

12. Các yếu tố ảnh hưởng thời gian vận tải đường biển quốc tế

Ngoài những ưu điểm trên thì vận tải đường biển sẽ có những yếu tố làm ảnh hưởng đến thời gian giao nhận hàng của đối tác. Một trong các nhược điểm của hình thức vận tải đường biển đó là thời gian vận chuyển hàng hóa lâu. Điều này xảy ra là do các yếu tố ảnh hưởng gồm:

12.1 Ảnh hưởng thời tiết và thiên nhiên

Trong quá trình vận chuyển dài ngày thì việc đối mặt với thời tiết và thiên tai biến đổi bất ngờ là điều không thể tránh khỏi. Điều này chính là một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn đến việc vận chuyển hàng thông qua đường thủy. Các doanh nghiệp khi sử dụng dịch vụ cần lưu ý về yếu tố này để có dự trù rủi ro có thể xảy đến cho đơn hàng của mình và đưa ra phương án kịp thời.

Có thể thấy, việc chuyên chở hàng hóa nặng bằng đường biển sẽ rất vất vả và khó khăn do thường xuyên gặp bão hoặc biển động. Để tránh các sự cố này, tàu thuyền chuyên chở hàng thường di chuyển chậm hoặc neo đậu gần bờ để đảm bảo tính mạng cho những người trên tàu thuyền và an toàn của những lô hàng. Cũng vì thế mà thời gian giao nhận hàng hóa cũng có thể kéo dài hơn thời gian dự kiến.

Thời tiết và thiên nhiên gây cản trở thời gian vận chuyển hàng đường biển